18. Pułk Logistyczny (2019 – 2020)
18. Łomżyński Pułk Logistyczny im. gen. bryg. Mariana Raganowicza (2020 – obecnie)
RYS HISTORYCZNY
Historia 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego sięga 2019 roku — czasu intensywnej odbudowy potencjału obronnego Polski na wschodniej flance NATO. Odpowiedzią na zmieniane środowisko bezpieczeństwa po 2014 roku było powołanie kolejnych jednostek wzdłuż tzw. ściany wschodniej. Łomża, miasto o bogatych tradycjach wojskowych i strategicznym położeniu w dolinie Narwi, stała się naturalnym miejscem dla nowej formacji logistycznej.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej o sformowaniu 18. Pułku Logistycznego zapadła 28 kwietnia 2019 roku. Pułk oficjalnie rozpoczął funkcjonowanie 17 września 2019 roku — w symboliczną 80. rocznicę sowieckiej agresji na Polskę — podczas uroczystości w Łomży z udziałem ministra Mariusza Błaszczaka. Jednostka powstała na bazie Warsztatów Technicznych Łomża, które stanowiły jej organizacyjny i kadrowy fundament.
Pierwsze chwile istnienia pułku były wyjątkowo wymagające. Jak wspominał pierwszy dowódca, płk Paweł Gałązka: "W 2019 roku, kiedy otrzymałem decyzję o formowaniu pułku, była nas garstka — raptem ponad 30 osób. Dziś jest ponad 1000." Formowanie przebiegało w czasie pandemii COVID-19, co znacznie utrudniało rekrutację i szkolenie. Mimo to, dzięki wytrwałości kadry i wsparciu lokalnej społeczności, jednostka rozrosła się do pełnej struktury operacyjnej.
W swojej strukturze pułk posiada trzy bataliony: transportowy — odpowiadający za logistyczne przemieszczanie sprzętu i żołnierzy; remontowy — zajmujący się naprawą i konserwacją sprzętu wojskowego; oraz batalion zabezpieczenia — realizujący kompleksowe wsparcie w zakresie zaopatrywania w paliwa, żywność, amunicję i niezbędne materiały.
W 2022 roku jednostka przeszła certyfikację według standardów NATO, potwierdzającą gotowość do działania w ramach sojuszniczych struktur obronnych. Żołnierze pułku uczestniczyli również w logistycznym zabezpieczeniu działań na granicy polsko-białoruskiej podczas kryzysu migracyjnego, udowadniając sprawność operacyjną w realnych warunkach.
18. Łomżyński Pułk Logistyczny jest jednostką o pięcioletniej historii, lecz wieloletniej tradycji. Każdy kolejny dowódca i każdy nowy żołnierz wstępuje w ślady legionistów internowanych w łomżyńskich koszarach, obrońców Narwi z 1920 roku i żołnierzy 33. Pułku Piechoty, którzy w 1939 roku do końca stawiali opór wrogowi. Pułk konsekwentnie rozbudowuje swój potencjał, przyjmując kolejne roczniki ochotników w ramach Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej i umacniając rolę Łomży jako ważnego węzła logistycznego wschodniej flanki NATO.
TRADYCJE, PATRON i ŚWIĘTA
Patronem jednostki jest generał brygady Marian Jan Raganowicz — obrońca Łomży, legionista i ofiara zbrodni katyńskiej. Urodził się 12 sierpnia 1892 roku w Sieniawie koło Jarosławia. Od 1910 roku zaangażowany w ruch niepodległościowy, od sierpnia 1914 roku służył w Legionach Polskich jako dowódca plutonu i kompanii w 2. Pułku Piechoty. W 1915 roku dostał się do niewoli rosyjskiej, z której po roku uciekł i powrócił do służby. Brał udział w walkach II Brygady pod Rarańczą i Kaniowem.
Szczytowym momentem służby Raganowicza była obrona Łomży w sierpniu 1920 roku podczas wojny polsko-bolszewickiej. Kapitan Raganowicz przybył do Łomży, aby zorganizować batalion zapasowy 33. Pułku Piechoty. Dysponował zaledwie 900 żołnierzami — w tym 500 rannych i rekonwalescentami — trzema kompaniami strzeleckimi i kompanią karabinów maszynowych.
Tymi siłami zorganizował obronę przepraw na Narwi, stając naprzeciw III Korpusu Kawalerii 4. Armii i 12. Dywizji Piechoty wojsk sowieckich. Obrona Łomży trwała od 27 lipca do nocy z 2 na 3 sierpnia 1920 roku. Żołnierze wycofali się w porządku, unikając okrążenia, lecz ich wytrwałość znacząco opóżniła marsz bolszewicki na Warszawę. Nie byłoby cudu nad Wisłą, gdyby nie było cudu nad Narwią. Za bohaterstwo kapitan Raganowicz został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy.
W kolejnych latach Raganowicz służył w 33. Pułku Piechoty, przechodząc wszystkie szczeble dowódcze, aż po dowodzenie pułkiem w latach 1932–1938 w stopniu pułkownika. W kampanii wrześniowej 1939 roku pełnił funkcję dowódcy piechoty dywizyjnej 41. Dywizji Piechoty. Po kapitulacji próbował przedostać się do Rumunii, jednak został pojmany przez Sowietów i osadzony w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 roku zginął jako ofiara zbrodni katyńskiej. Postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku Marian Raganowicz został awansowany pośmiertnie do stopnia generała brygady.
Od 22 października 2020 roku — na mocy decyzji Sekretarza Stanu w MON — 18. Łomżyński Pułk Logistyczny oficjalnie przejął i kultywuje tradycje 33. Pułku Piechoty (1919–1939). 33. Pułk Piechoty sformowano pod koniec 1918 roku na bazie Polskiej Organizacji Wojskowej oraz napływającej kadry z armii zaborczych. Pod choragią ufundowaną przez społeczeństwo ziemi łomżyńskiej wyruszyli walczyć w obronie odradzającego się po 123 latach niewoli państwa polskiego.
W wojnie bolszewickiej 1920 roku pułk wsławił się bohaterską obroną Łomży i Fortów Piątnickich. W okresie międzywojennym wchodził w skład 18. Dywizji Piechoty i stacjonował w garnizonie Łomża. Swoje święto obchodził 14 sierpnia — w rocznicę bitwy pod Ossowem. W kampanii wrześniowej 1939 roku, w składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej Narew, bronił odcinków Nowogród i Łomża. W bitwie pod Łętownicą i Andrzejewem pułk został okrążony i rozbity — nie złożył broni bez walki.
We wrześniu 2021 roku, dwa lata po sformowaniu, 18. Łomżyński Pułk Logistyczny otrzymał sztandar — najważniejszy symbol wojskowy jednostki. Ojcem chrzestnym sztandaru został Prezydent Łomży Mariusz Chrzanowski. Ufundowanie go było możliwe dzięki zaangażowaniu społeczności lokalnej, w tym Burmistrza Sieniawy — rodzinnego miasta patrona. Pułk obchodzi swoje święto 14 sierpnia, nawiązując do daty święta 33. Pułku Piechoty i do walk nad Narwią w 1920 roku.
DECYZJA Nr 148/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 20 października 2020 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, przyjęcia wyróżniającej nazwy, nadania imienia patrona i ustanowienia dorocznego Święta 18. Pułku Logistycznego
Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 196), art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 1992 r. o ustanowieniu Święta Wojska Polskiego (Dz. U. poz. 303) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z pkt 3 i 4 decyzji Nr 229/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie dziedziczenia i kultywowania tradycji oręża polskiego (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 105, z 2011 r. poz. 327 oraz z 2013 r. poz. 315) oraz pkt 2 i 3 decyzji Nr 432/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia świąt wojskowych oraz sposobu ich obchodzenia w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 387, z 2014 r. poz. 234, z 2015 r. poz. 92, z 2018 r. poz. 110 oraz z 2019 r. poz. 166 i 246), ustala się, co następuje:
§ 1. 18. Pułk Logistyczny:
1) przejmuje i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji 33. Pułku Piechoty (1919-1939);
2) przyjmuje wyróżniającą nazwę „Łomżyński”;
3) otrzymuje imię gen. bryg. Mariana Raganowicza.
§ 2. Ustanawia się doroczne Święto 18. Pułku Logistycznego w dniu 14 sierpnia.
§ 3. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
DECYZJA Nr 1/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 7 stycznia 2021 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej, oznaki rozpoznawczej oraz proporczyka na beret żołnierzy 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego im. gen. bryg. Mariana Raganowicza
Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 196) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z § 34 pkt 2 i pkt 4 lit. a i b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie określenia innych znaków używanych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 689 oraz z 2013 r. poz. 1636), po zasięgnięciu opinii Komisji Historycznej do Spraw Symboliki Wojskowej i Tradycji Orężnych, ustala się, co następuje:
§ 1. Wprowadza się:
1) odznakę pamiątkową, zwaną dalej „odznaką”, 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego im. gen. bryg. Mariana Raganowicza, zwanego dalej „18PLog”;
2) oznakę rozpoznawczą 18PLog, zwaną dalej „oznaką”;
3) proporczyk na beret żołnierzy 18PLog, zwany dalej „proporczykiem”.
REGULAMIN ODZNAKI PAMIĄTKOWEJ 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA /wyciąg/
2. Odznaka, o wymiarach 40x40 mm, ma kształt krzyża maltańskiego barwy niebieskiej z żółtym obramowaniem. Użyte kolory nawiązują do symboliki 33. Pułku Piechoty oraz flagi miasta Łomża. Na górnym ramieniu krzyża umieszczono liczbę „18” – numer taktyczny 18PLog. Na dolnym ramieniu krzyża znajduje się napis „plog” – skrót nazwy 18PLog. Na bocznych ramionach krzyża rozmieszczono litery „M.” i „R.”, będące inicjałami imienia i nazwiska patrona 18PLog – gen. bryg. Mariana Raganowicza. Pośrodku krzyża umieszczona jest tarcza z herbem miasta Łomża. Pomiędzy ramionami krzyża przechodzi miecz – symbol służby uzbrojenia oraz zaangażowania w zabezpieczanie działań bojowych, skrzyżowany ze stylizowanym kłosem – symbolem jednostek logistycznych. W tle lewego boku krzyża widnieje stylizowany półwieniec laurowy, symbolizujący wiedzę, zwycięstwo i myśl twórczą. W tle prawego boku krzyża widnieje stylizowany półwieniec zębaty, nawiązujący do pododdziałów remontowych oraz służb technicznych.
§ 2. Zatwierdza się:
1) wzór odznaki określony w załączniku Nr 1;
2) wzór legitymacji odznaki określony w załączniku Nr 2;
3) wzór oznaki:
a) na mundur wyjściowy określony w załączniku Nr 3,
b) na mundur polowy określony w załączniku Nr 4.
WZÓR OZNAKI ROZPOZNAWCZEJ 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA NA MUNDUR WYJŚCIOWY I POLOWY
4) wzór proporczyka określony w załączniku Nr 5.
WZÓR PROPORCZYKA NA BERET ŻOŁNIERZY 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA
§ 3. Nadaje się regulamin odznaki określony w załączniku Nr 6.
§ 4. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
DECYZJA Nr 33/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 7 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia proporca rozpoznawczego Dowódcy 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego im. gen. bryg. Mariana Raganowicza oraz proporców rozpoznawczych dowódców jego pododdziałów
Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 196) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z § 22, § 28 i § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie określenia innych znaków używanych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 689, z 2013 r. poz. 1636 oraz z 2020 r. poz. 2193), po zasięgnięciu opinii Komisji Historycznej do Spraw Symboliki Wojskowej i Tradycji Orężnych, ustala się, co następuje:
§ 1. Wprowadza się:
1) proporzec rozpoznawczy, zwany dalej „proporcem”, Dowódcy 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego im. gen. bryg. Mariana Raganowicza, zwanego dalej „18PLog”;
2) proporzec Dowódcy Batalionu Zabezpieczenia 18PLog, zwanego dalej „bzab”;
3) proporzec Dowódcy Batalionu Transportowego 18PLog, zwanego dalej „btr”;
4) proporzec Dowódcy Batalionu Remontowego 18PLog, zwanego dalej „brem”.
§ 2. Zatwierdza się:
1) wzór proporca Dowódcy 18PLog określony w załączniku Nr 1;
2) wzór proporca Dowódcy bzab określony w załączniku Nr 2;
3) wzór proporca Dowódcy btr określony w załączniku Nr 3;
4) wzór proporca Dowódcy brem określony w załączniku Nr 4.
WZÓR PROPORCA ROZPOZNAWCZEGO DOWÓDCY 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA
WZÓR PROPORCA ROZPOZNAWCZEGO DOWÓDCY BATALIONU ZABEZPIECZENIA 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA
WZÓR PROPORCA ROZPOZNAWCZEGO DOWÓDCY BATALIONU TRANSPORTOWEGO 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA
WZÓR PROPORCA ROZPOZNAWCZEGO DOWÓDCY BATALIONU REMONTOWEGO 18. ŁOMŻYŃSKIEGO PUŁKU LOGISTYCZNEGO IM. GEN. BRYG. MARIANA RAGANOWICZA
§ 3. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
STRUKTURA
POCZET DOWÓDCÓW
- płk Paweł Gałązka (IX.2019 – obecnie)
PODPORZĄDKOWANIE
18.Dywizja Zmechanizowana im. gen. broni Tadeusza Buka (IX.2019 - obecnie)